ϪÂa RjªÂu¤ Âd ituéHh

Mf°L 15 M« nj ehL KGtJ« bfh©lhl¥gL»wJ.

g¤J éõa§fëš ÏªÂah r®tnjr mséš K‹dâæš cŸsJ.mit 1. #dehaf mo¥gilæš M£Á el¤J« äf¥bgça ehL 2. k¡fŸ bjhifæš ÓdhΡF mL¤J Ïu©lh« Ïl« 3. k¡fë‹ th§F« r¡Âæš cy»nyna _‹wh« Ïl« 4. Ï‹l®be£ mÂf« ga‹gL¤Jnth® cŸs ehLfëš eh‹fhtJ Ïl«

5. cy»‹ #ªjhtJ bgça fl‰gilia¡ bfh©lJ ϪÂah
6. mÂf mΣ nrh®Á§ ã bgW« ehLfëš MwhtJ Ïl«
7. ãy¥gu¥Ãš VHhtJ bgça ehL ϪÂah
8. ÏU«ò v~F c‰g¤Âæš ÏªÂahΡF 8 tJ Ïl«
9. cy»nyna mÂf« f¢rh v©bzŒ Ïw¡Fk brŒÍ« ehLfëš ÏªÂahΡF 9 tJ Ïl«.
10. r®tnjr bghUshjhu¢ r¡Âä¡f ehLfëš ÏªÂahΡF 10 tJ Ïl«

ÏJ jéu ϪÂah gšntW bgUikfis¥ bg‰WŸsJ. bjhêš Jt§f ϪÂah Áwªj Ïlkhf és§Ftjhš, cy»nyna m‹åa KjÄ£il <®¡F« Ïu©lhtJ bgça ehlhf és§F»wJ.

flªj g¤J M©Lfëš ÏªÂah ntfkhf ts®¢Á milªJ tU»wJ. 2015 « M©oš cy»‹ _‹whtJ bgça bghUshjhu r¡Âahf ϪÂah és§F« v‹W v®gh®¡f¥gL»wJ. cy»‹ bkh¤j¥ bghUshjhu ts¤Âš 14.3 rjÅj¤ij ϪÂah m¥nghJ bg‰¿U¡F«.

cy»‹ N¥g®gt® ehLfëš ÏªÂahΫ Ïl« bgw nt©Lkhdhš, Vœik, fšyhik xêa nt©L«. R‰W¢NHš ghJfh¥ò »il¡f nt©L«. ntiythŒ¥ò cUthf nt©L«. ϪÂah tªj mbkç¡f ngh®¡f¥gš ã䣰 ngh‹w uhQt tèikfisÍ« ϪÂah bgw nt©L«. Ï¥nghij¡F mbkç¡fh k£Lnk cy»‹ N¥g® ãiyæš cŸsJ. nrhéa¤ ôåaD« K‹ò N¥g®gtuhf ÏUªjJ. mJ gy ehLfshf¥ Ãçªj Ë, mªj ãiyia ÏHªjJ. v‹whY« 21 « ü‰wh©oš N¥g® gtuhf tU« ehLfë‹ g£oaèš ÏªÂahΫ cŸsJ. Ódh, ϪÂah uZah k‰W« Inuh¥Ãa ôåa‹ M»ad v®fhy¤Âš N¥g®gtuhf cUthF« Nœãiy cŸsJ.

RjªÂu« bg‰W 60 M©LfŸ KoªJé£l ãiyæš, ϪÂahé‹ ãiy Áw¥ghdjhfnt cŸsJ. 75M« M©L RjªÂu gts éHhé‹ nghJ ϪÂah XU ts®¢Á bg‰w ehlhf khw ϪÂa®fsh»a eh« všnyhU« cWÂna‰ngh«.

- e‹¿ ``Âdky®’’

Ï«khj¤Âš Ãwªj e£r¤Âu« uhí› fhªÂ 
( Mf°£ 20)
1944 -1991 

ϪÂahé‹ Ïs« Ãujk® v‹w bgUik bg‰wt® uhÉ›. muÁaèš <LghL fh£lhkš ÏUªj ÏtuJ thœéš rnfhju® rŠrŒ k‰W« jhŒ ϪÂuhé‹ kiwÎ bgU« kh‰w¤ij V‰gL¤ÂaJ. Ïjdhš Ôéu muÁaèš Ïw§»a Ït® 1984 M« M©L fh§»uÁ‹ mnkhf bt‰¿¡F¡ fhuzkhf ÏUªjh®. Mdhš 1989 nj®jèš fh§»u° njhšé f©lJ. 1991 š nj®jY¡F Ãurhu« brŒa $ bgU«òö® tªj nghJ kåj bto F©L¡F¥ gèahdh®. muR £l§fŸ ghku k¡fis¢ rçahf¢ br‹wiltš m¡fiw fh£oat® uhí›.

Ï«khj¤Âš Ãwªj e£r¤Âu« é¡u«rhuhghŒ
(Mf°£ 12) 1919 - 1971

ϪÂa é© btë¤Jiwæ‹ ts®¢Á¡F mo¤js« Ï£lt® é¡u«rhuhghŒ. mfkjhgh¤Âš Ãwªj Ït® nk‰ go¥Ãid y©låš bjhl®ªjh®. Ëò nf« Ãç£{ gšfiyæš “lh¡l®’’ g£l« bg‰wh®. Áwªj bjhêš ãòzuhfΫ, fh°ä¡ f® MŒthsuhfΫ Ït® Âfœªjh®. ÃÁfš çr®¢ nyghu£lçia ãWéa Ït® Ëò ϪÂa ntsh©ik ãWtd¤ijÍ« mik¤jh®.

Âyf®
ãidÎ ehŸ Mf°£ 8.
(1856 - 1920) 

äjthj têæš bršyhkš btŸisaiu¥ v®¤J¥ nghuho éu£l nt©L« v‹gš e«Ã¡if bfh©lt® ghyf§fhj Âyf®. “Rauh{a« vdJ Ãw¥òçik ’’ v‹W KH§»a Âyfç‹ ng¢R ÏisP®fŸ, RjªÂu nt£if bfhŸS« tifæš ÏUªjJ. RjªÂu jhf¤ij ts®¤jš ÏtuJ “nfrç’’ g¤Âçif¡F K¡»a g§F c©L. Ãç£oZ muR Ïtiu äah‹kçš jåik¢ Áiwæš it¤jJ. Áiwænyna Ñij¡F ciu vGÂdh® Âyf®.

Ïy¡»akhd foj«.

Âyfiu ehL fl¤Âdh®fŸ. mtU¡F MW M©LfŸ Áiw¤ j©lidé¤jh®fŸ. (Ïija¿ªJ Ãç£oZ muR¡F¤ j§fŸ v®¥ig¤ bjçé¥gj‰fhf g«ghæš MW eh£fŸ fil ÅÂfŸ _l¥g£oUªjd) Âyfç‹ kidé r¤Âaghkh monahL ijça« ÏHªjJ m¥nghJjh‹. mªj¢ brŒÂ tªjJ« mt® ka¡f« ngh£L éGªjh®. mtSila kfŸ gh®tÂahš jhahiu¤ nj‰w Ïayéšiy. `‘kfns MW tUl« tiu v‹dhš fh¤ÂU¡f ÏaY« v‹W njh‹wéšiy. mj‰FŸ eh‹ nghŒéLnt‹. m¥gh tªjhš m«khthš Ϥjid Jau¤ij¤ jh§f cl«Ãnyh kdÁnyh r¡Â ÏU¡féšiy v‹W brhš’’ kWgo kWgoÍ« Ïijna¢ brhšè mu‰¿dhŸ. vJΫ rh¥Ãlhkny m‹¿uÎ ö§»dhŸ.

fhiyæš kfŸ gh®t cY¡» cY¡»¥ gh®¤jnghJ mtŸ vGªÂU¡fntæšiy. ãuªju¤ ö¡f¤Âš MœªJé£lhŸ. Âyf® ÂU«Ãtu MW KG M©LfŸ MF« v‹w ãid¥ng Âyfç‹ kidéia¤ ‹Wé£lJ.

kidé fhykhd brŒÂ ÂyfU¡F¤ bjçé¡f¥g£lJ. u§Tåškh©lny ÁiwæèUªJ j« e©g® njh©lh gª¤ v‹gtU¡F Âyf® xU foj« vGÂdh®. cŸs¤ij cU¡F« mªj¡ foj« kuh£oa Ïy¡ »a¤Âš mêah¥ òfGl‹ és§F»wJ.

“v›tsnth fZl§fŸ V‰g£ld vd¡F. všyht‰W¡F« bghWiknahL <LbfhL¤nj‹. Mdhš kidé Ïwªj Jau« v‹ Ïja¤ij¥ ÃsªJé£lJ. mtŸ bfhŠrkhtJ k»œ¢Á miltij¥ gh®¡f éU«Ãnd‹. xU Á‹d rªnjhõ« Tl milahkš mtŸ nghŒ¢ nr®ªjhŸ. mtŸ Ïw¡F« nghJ v‹dhš mtŸ mU»š Tl ÏU¡f Ïayéšiy. eh‹ ÁiwæèU¥gij mtŸ éU«g ntæšiy. filÁæš eh‹ ÁiwæèU¡F« nghJ jh‹ mtŸ kuzkilªÂU¡»whŸ. Ï¥go elªJéLnkh v‹W eh‹ mŠÁ¡ bfh©nl ÏUªnj‹. m¥go elªJ é£lJ. v‹ thœé‹ xU gF KoªJé£lJ. eh§f nr®ªJ mÂf ehŸ thHhé£lhY« v‹ kidé jh‹ v‹ thœé‹ xU gFÂ. v‹ thœé‹ Ï‹bdhU gF eh‹. éiuéš Ïªj Ï‹bdhU gFÂÍ« KoªJéL«. mtŸ éU«Ãago mtŸ m°Âia¡ f§ifæš fiuͧfŸ. mtŸ Ïšyhjjhš FHªijfŸ mst‰w¤ Jau¤ij milth®fŸ. Mdhš go¥ig¡ bfL¤J¡ bfhŸs¡ TlhJ v‹W eh‹ brh‹djhf¢ brhšY§fŸ. eh‹ mt®fis él¢ ÁWtdhf ÏU¡F«nghJ v‹ bg‰nwhiu ÏHªnj‹ v‹gijÍ« mt®fël« brhšY§fŸ 

``nejhíæ‹ m‹iwa KH¡f«’’

“gÁ, jhf«, J‹g« mgha« M»a t‰iwna eh‹ c§fS¡F¤ juKoÍ«. v‹dhš ntW v‹d ju KoÍ«? moikfshf üW M©L fŸ thœtij él jhŒ eh£o‹ éLjiy¡ fhf¥ nghuho _‹W Âd§fëš rhtJ ÁwªjJ. vd¡F Ú§fŸ Ïu¤j« bfhL§fŸ. eh‹ c§fS¡F ϪÂahé‹ RjªÂu¤ij¡ bfhL¡»‹nw‹’’.

 #¥ghåš uhZÃfhç v‹gt® Âu£oa bjh©l® gilia¤j‹ tr« V‰w kW ehns mJ el¤Âa kçahij mâ tF¥Ã‹nghJ, nehjhí RghZ rªÂu ngh° bÅu KH¡f«, ÏJ! Ϫj ciu nf£l kWãälnk 17 kfë®fŸ ϪÂa RjªÂu¤ ‰fhf j§fŸ Ï‹Dæiu¤ ju ÏirªJ Ïu¤j¤Âš ifbah¥g« brŒJ bfhL¤jh®fŸ. mj‹ Ëd®jh‹ k‰wt®fŸ K‹ tªJ Kiw¥ goahd ϪÂa njÁa ÏuhQt« cUthdJ.

m«khnt v‹whY«...

brhªj¤ jhŒ¡F¡ Tlj‹ muÁaš mªj°J fhuzkhf xU rYifÍ« bg‰W¡ bfhŸshj ne®ik bgUªjiyt® fhkuhíl« ÏUªjJ. fhkuh#ç‹ jhah® Átfhä m«khŸ éUJefçš thœªJ tªjh®. mt® bjU¡ FHhæšjh‹ j©Ù® Ão¡f nt©oæUªjJ. j©Ù® Ão¡f btFöu« elªjh® mªj _jh£o. filaešÿ® kɤ cŸsh£Á¤ Jiw mik¢ruhf ÏUªjfhy« mJ. j‰brayhf éUJef® br‹w kɤ fhkuhí‹ jhŒgL« Áuk§ fis¥ gh®¤jh®. fhkuhí‹ Å£L¡F mU»nyna bjU¡FHhŒ mika V‰ghL brŒjh®.

j«ik¡ fhkuh{ bgçJ« ghuh£Lth® v‹W mt® fUÂdh®. Mdhš ãiyik jiyÑHhf ÏUªjJ. v‹ m«kh v‹gj‰fhf v‹d Áw¥ò¢ rYif nt©L khdhY« brŒJ éLÅ®fsh? mt§f FHhŒ¡F¡ fbd¡õD¡F é©z¥g« ngh£lh§fsh? mnjhL gÂbd£L %ghŒ f£lz« f£odh§fsh? v¥go Ú§f mt§ fS¡F k£L« Ϫj¢ rYif fh£lyh«? Ï‹D« v¤jidnah Å£L¤ jhŒkh®fbsšyh« j§fŸ Å£L¡F¥ g¡f¤Âš FHhŒ ÏU¡f nt©L« v‹W nf£fkh£lh®fsh? m¥nghJ x› bthU Å£L¡F¥ g¡f¤ÂY« FHhŒ ngh£L¤ jUÅ® fsh?’’v‹bwšyh« fhkuh{ mL¡ fL¡fhf¡ nfŸéfŸ nf£lh®. kɤJ¡F v‹d gš brhštj v‹W bjçaéšiy. FHhŒ Ïiz¥ò bt£l¥g£lJ.

RjªÂ¤ ÂUehëš f®kÅu® fhkuhr® ngh‹wt®fis eh« f£lha« ãid¤J k»Hnt©L«. bg‰w RjªÂu¤ij ngâ¡fh¡f všyh têfëY« eh« kdjhu ghLglnt©L«.

Ïuhk»UZz gukA«r®
(1836-1886)

ntjhªj kWky®¢Á¡F 19 -M« ü‰wh©oš monfhèat®fSŸ Kj‹ikahdt® Ïuhk»UZz gukA«r®. ϪJ kj¡fU¤J¡ fis¥ghku®¡F« és¡F«Âw‹ bg‰wt®. mt® 1836-M« M©oš t§fhs¤Âš Ãwªjh®. ÁWtaJ Kjny fšéæš <LghL Ïšyh jtuhfΫ, bkŒ¥ bghUis nenufhQ« mthéduh fΫ ÏUªjh®.

kyçilna bkhŒ¡F« t©LfŸ vd¥ gštif k¡fŸ mt®ghš Âu©ld®. Ïiw tida‹¿ k‰bw jidÍ« nt©lh ÅWbg‰w ÏisP®fS¡F Phd¥ gæ‰Áaë¤J, mt®fSi¤ jiyikahf és§»at® Rthä éntfhdªj®. cyfbk§F« cŒé¤j‰ bfdnt thH nt©Lbkd Mizæ£lh®. m‹nw $ uhk»UZz klK« r§fK« c¤jd. ϪJkj kW ky®¢Á¡F« cyf Phd K‹nd‰w¤Â‰F« Ï›thW monfhèa Ë 1886 M« M©L Mf°L 16-« nj jkJ cUit¡ fuªjh®.Ït® jkJ thœéš vG¥Ãa Phd miy Ï‹wsΫ cybfyh« gué k¡fis ešthœéš <LgL¤Â tU»‹wJ. Ïtiu Ïiwtå‹ mtjhubk‹nw m¿P®fŸ V¤J»‹wd®.

uh#híæ‹ eif¢Rit- mJ xU jå¢Rit

ehk¡fš féP® bghUshjhu tr Ϛyhkš Áuk¥g£L tªjh®. mtU¡F fš»æ‹ bgUKa‰Áahš gzKo¥ò Âu£l¥g£lJ. mªj¥ gzKo¥ig mtU¡F më¡f éHh x‹W« V‰ghL brŒa¥g£lJ. Rkh® g _‹whæu« %ghŒ gzKo¥ò¤ bjhifahf¢ nr®ªÂUªjJ.

éHh uh#hí féPçl« btŸë¤ j£oš it¤J mªj¥ gz¤ij¡ bfhL¤jh®. mij m¥gona féP® nkilænyna j« mUnf ʼn¿Uªj kidéæl« bfhL¤Jé£lh®. Ïij¡ ftå¤j uh#hí gz« nru nt©oa Ïl¤Âš nr®ªJé£lJ v‹W brh‹dJ« mtuJ eif¢ Ritia¡ nf£L k¡fŸ btŸs« Áç¤J k»œªjJ.

njÁa¡ bfho totik¥Ãš ÂUkÂ.fhkhé‹ g§F

1906 š fhkh m«ikah® v‹w gh®Áa¥ bg©kâjh‹ ekJ _t®z njÁa¡ bfhoia totik¡f _yfhuzkhfæUª jh®. Ëdhš njÁa jiyt®fŸ Ït® bfhL¤j F¿¥ig x£o¤jh‹ mÂfhuó®tkhf njÁa¡ bfhoia mik¤jh®fŸ. Ϫj m«ikah® jhjhghŒ eÎnuhí¡F brayhsuhfæUªjh®.

Ïizajs¤Âš K‰w«....

K‰w« 
rªjh égu«

K‰w« és«gu¡f£lz« égu«